Kadaster bepaalt de erfgrens, of toch niet?

Met enige regelmaat komen er zaken voorbij waarbij er tussen buren discussie ontstaat over te dicht geplante bomen, een verkeerd geplaatste schutting of afwatering van regenwater. De eerste vraag die in zulke zaken aan bod komt is dan vaak waar de erfgrens nu precies ligt. Meestal wordt er direct geroepen dat het kadaster de erfgrens kan bepalen of al heeft bepaald en dit toch leidend zal moeten zijn voor de erfgrens. Helaas is het vaak niet zo simpel.

In een zaak die laatst bij de rechtbank speelde werd dit goed duidelijk. In die zaak ging het om bomen die te dicht op de erfgrens zouden zijn gepland. De eisende partij die vond dat de bomen daarom verwijderd moesten worden had het kadaster er bijgehaald die in 2022 de erfgrens had uitgemeten. De gedaagde partij stelde zich echter op het standpunt dat het kadaster in 2014 ook al wat het uitgezet en dit afweek van de uitmeting in 2022. Partijen waren dan ook verdeeld over de vraag waar de erfgrens lag. De rechter gaf aan dat voor de vraag waar de erfgrens lag de uitmetingen van het kadaster niet leidend waren, maar de bedoeling van partijen zoals die objectief blijkt uit de leveringsakte van de percelen grond aan respectievelijk de eiser en gedaagde. Uit de leveringsaktes van de strook grond aan eisers was een feitelijke beschrijving gegeven van de strook grond die geleverd zou worden en werden ook uiterlijke kenmerken van de erfgrens gegeven. Hieruit bleek dat de erfgrens, zoals die was beschreven in de leveringsakte afweek van de erfgrens zoals die was uitgezet door het kadaster. De rechter stelde de erfgrens dan ook juridisch vast aan de hand van de feitelijke beschrijving in de leveringsakte en die week af van de meting van het kadaster. Op basis van de juridische erfgrens stonden de bomen niet te dicht op het perceel van eisers en werd hun vordering afgewezen en zij werden ook nog eens veroordeeld in de proceskosten. Al met al een dure les voor de eisende partij, terwijl zij dachten sterk te staan door de uitmeting van het kadaster in 2022. Soms komt het ook voor dat ondanks bepalingen in de leveringsakte geen duidelijke erfgrens kan worden vastgesteld. In dat geval heeft de rechter op basis van de wet de mogelijkheid om de erfgrens te bepalen. Hierbij kan de rechter alle omstandigheden van het geval betrekken en wederom is in een dergelijke situatie een uitmeting van het kadaster niet leidend. Het komt overigens ook wel voor dat beide buren zich laten leiden door de uitmeting van het kadaster en in dat geval is de erfgrens voor alle partijen duidelijk en zal de rechter de erfgrens vaststellen conform de uitmeting van het kadaster.

Op basis van het voorgaande is het echter wel duidelijk dat het bepalen van de erfgrens nog niet zo simpel is als het lijkt en naast kadastrale gegevens er ook goed moet worden gekeken naar de notariële leveringsaktes en wat hierin staat benoemd over de erfgrens.