Syrisch-Orthodoxe gemeenschap in Rijssen: eeuwenoude traditie doorgeven voor de toekomst

In het nieuwe boek Dwars duur Riessen van de Rijssense Stadsschrijvers komt een uitgebreide reportage over de Rijssense Syrisch-Orthodoxe gemeenschap. Voorzitter Kees Jansen verzorgt alvast een voorpublicatie.

RIJSSEN – Wie op zondagochtend de Syrisch-Orthodoxe kerk Sint Ignatius Nurono aan de Roelf Bosmastraat binnenstapt, ervaart direct dat hier niet alleen maar de zoveelste kerkdienst plaatsvindt. De geur van wierook, eeuwenoude gezangen in het Aramees en de actieve deelname van jong en oud laten zien hoe sterk geloof, cultuur en gemeenschap met elkaar verweven zijn.

De kerk vormt al ruim dertig jaar het hart van de Syrisch-Orthodoxe gemeenschap in Rijssen. Wekelijks komen honderden mensen samen voor de liturgie, die grotendeels wordt gezongen in het Aramees, de taal die ook door Jezus werd gesproken. Hoewel weinigen de taal beheersen, blijft zij een belangrijk onderdeel van de identiteit. Ook jongeren worden volop betrokken bij de dienst: ze zingen mee in de koren, dienen als misdienaar of organiseren activiteiten voor leeftijdsgenoten.

Verbondenheid
“Onze kerk is de plek waar alles samenkomt,” vertelt bestuurssecretaris Ilhan Coga. “Hier delen we ons geloof, onze cultuur en onze normen en waarden. Dat zorgt voor een sterke verbondenheid.” Die verbondenheid is niet alleen binnen de kerk zichtbaar. Na de dienst ontmoeten de bezoekers elkaar in de grote ontmoetingszaal voor een gezamenlijke maaltijd. Er wordt bijgepraat, gelachen en nieuws uitgewisseld. De gemeenschap strekt zich uit over heel Europa, maar de banden met Rijssen zijn minstens zo sterk.

Steun
Dat is niet vanzelf ontstaan. Veel Syrisch-Orthodoxe gezinnen kwamen in de jaren zeventig en tachtig vanuit Turkije en Syrië naar Twente, op zoek naar vrijheid en veiligheid. In Rijssen vonden zij gastvrijheid. Kerkleden herinneren zich nog altijd de steun van gastgezinnen, kerken en gemeentebestuurders die hen destijds opvingen. Die dankbaarheid leeft nog steeds.

Onwetendheid
Inmiddels telt de parochie ongeveer 220 gezinnen en zo’n 800 leden. Velen zijn ondernemer, docent, ambtenaar of actief in andere beroepen. Ze voelen zich thuis in Rijssen, al merken ze dat er soms nog onwetendheid bestaat over hun achtergrond. “Mensen denken soms dat we moslims zijn,” zegt Coga. “Dan leggen we uit dat we christenen zijn met een heel oude traditie. Vaak weten mensen dat gewoon niet.”

Juist daarom vinden de geïnterviewden het belangrijk om hun verhaal te vertellen. Ze zien zichzelf als volwaardig onderdeel van de Rijssense samenleving, terwijl ze tegelijkertijd hun eigen geschiedenis en geloof willen bewaren. De herinnering aan de vervolging en derderangs status van christenen in het voormalige Ottomaanse Rijk maakt daar deel van uit, maar bepaalt niet hun dagelijks leven. De blik is vooral gericht op de toekomst.

Toekomst
Die toekomst brengt ook uitdagingen met zich mee. Hoe houd je een tweeduizend jaar oude traditie levend? Binnen de kerk wordt gezocht naar manieren om de liturgie toegankelijk te houden, zonder de kern ervan te verliezen. Beeldschermen met vertalingen, jongerenactiviteiten en onderwijs helpen daarbij. De wens van de gemeenschap is helder. “Ik hoop dat hier over vijftig jaar nog steeds een levende gemeenschap samenkomt,” zegt Coga. “Dat we onze rijke geschiedenis blijven doorgeven aan de volgende generatie.”

Eeuwenoud
Wie de Syrisch-Orthodoxe gemeenschap in Rijssen ontmoet, ziet vooral een gemeenschap die haar eeuwenoude wortels koestert, maar tegelijkertijd stevig geworteld is in de Rijssense samenleving. Geloof, familie en onderlinge betrokkenheid vormen daarbij de rode draad.

Kees Jansen