Vergette-woord
Columns’n Zetjen terugge kreeg ik van ‘t KR0-NCRV-programma De Taalstaat ‘n annembewies. Neet vuur ’t annemn van wichter, doarvuur zi-w zo tooverdan völs te oold. Het gung um ‘t annemn van ’n mooi oolderwets woord…
Voort noa niejoarsdag mozzee viej aaltied ‘balaansen’: alns wat in ‘n weenkel steun teln en opskriewn wat of ‘t weard was. Dan ko-j zeen o-j in ‘t joar doarvuur weenst hadn emaakt. Mear dat was aldereerst umdat de belasting dan de haande op kon hooldn um nog mooi eawn belasting te vangen. Siens-appeln, tuufkes Reckits Blauw, tubes met zalve, alns wördn eteeld en ’t vleais wörden ewöagen. En zo ’n heeln dag verdan…
Op de dure steun dan ‘wegens inventarisatie vandaag gesloten’. Al ’t parseneel en viej wichter mossen metdoon. Ook aandere femielie en kunnigen hulpn met teln. Koffie dreenkn was ’n heel spektakel, want dan zatte viej met dee hele ploog op de volle deuzen in ’t magazien. Dan wördn d’r mooie verhaaln verteeld. Mear noa ’n keteerkn reup min moo: “Allo in de bene, loa-w de butte d’r vuur goojn” en dan gunge viej wier gangs.
Zelf mos ik met minne nog kleane heandkes vake ook hele kleane dinge teln. Zo ha’j vrooger hele kleane Maggi-bouillonblukskes: nöwkes grötter as nen centimeter. En umdet min va der zoondr oarg dree-dubbel van besteald har, lea d’r ne grote maande vol van in ’t skap. Ik leute dee blukskes zo lange meugelijk lign. ’t Was een heel woark um dee almoale te teln. En at d’r oe oonderwiel ene wat köm zegn of vroagn, dan wa-j ’n tel kwiet. En dan ko-j vanniejsn beginnen. Mear min moo zea dan mangs: “Wee-j wa-w doot, viej doot eawn roezen.” Min moo teeldn dan ’n heandke van dee bluks. Dan keek zee met half too-geknepn oogne duur de weempers noar dee maande en zea: “ t Ís dreehonderdviewndatteg.” En det geleuwn vieleu netuurlek op slag. Want at min moo zonne skatting maakn dan was der gin twiefel mear meugelijk. Want dat skealden vuural ook nen heeln hoop woark.
En non hek dat woord ‘roezen’ - in ’t Riessens ‘roezn’ – an-ebrach biej ’t programma De Taalstaat. En dee hebt miej ’n duur Nelleke Noordervliet en Frits Spits zelf oondertekend bewies esteurd da-k dat vergette-woord officieel heb-e an-enömmen en d’r good vuur zal zörgen.
Balaansen of inventariseren doot ze rechtevoort miskien wal nit mear zo völle. Met dee streepkes hebt ze jums alns al in ’n computer stoan… mear mooi was ‘t wal!
En aj-miej nit gleuwt, dan za-k oe de volgende keer wal wier of-eteeld wat aans vuurleegn!
Jan Poortman
