Aanwezigheid Duitsers is een wezenlijke stap in het herdenken op 4 mei

RIJSSEN – De aanwezigheid van burgemeester Christian Franke van partnerstad Steinfurt op 4 mei is volgens burgemeester Jurgen van Houdt een wezenlijke stap. Dat zei Van Houdt maandagavond bij de herdenkingsplechtigheden bij het oorlogsmonument bij de Oude Begraafplaats. Van Houdt verwelkomde zijn Duitse collega, die met een afvaardiging van de Ehrenabteilung van de Steinfurter Feuerwehr aanwezig was.

Van Houdt zei dat het bezoek van Franke niet zomaar een beleefdheidsbezoek is, maar het markeert de manier waarop we na 81 jaar vrijheid in 2026 herdenken. “Het Duitsland van toen bracht diepe wonden toe aan onze gemeenschap. De angst en het verdriet van destijds laten nog altijd hun sporen na. Hoe anders is de wereld nu. De vijanden van toen zijn partners en vrienden van nu geworden.”

Verzoening
“Door vandaag bij dit monument te staan, laten we zien dat vergeving en verzoening mogelijk is. We herdenken mét elkaar. We delen de pijn van de geschiedenis, om ervoor te zorgen dat deze zich nooit herhaalt. Juist nu elders op ons continent weer loopgraven worden gegraven en steden worden verwoest, kunnen wij laten zien dat dialoog en vriendschap sterker zijn dan haat en verdeeldheid. Vrede begint bij de bereidheid om elkaar de hand te reiken. Het herinnert ons eraan dat we samen verantwoordelijk zijn voor de vrijheid van morgen.”

Bezinning
De herdenkingsplechtigheden werden voorafgegaan door een korte interkerkelijke bezinningsbijeenkomst in de Schildkerk om 19 uur. Voorganger was ds. P. M. van ’t Hof, die sprak over het thema “Gegeven leven, ontvangen vrijheid”. Het orgel werd bespeeld door stadsorganist Dick Sanderman. Hierna stelden de deelnemers aan de Stille Tocht zich op in de Kerkstraat tussen de Schildkerk en het gemeentehuis. Voorafgegaan door drie tamboers met omfloerste trommel, ging het in Stille Tocht naar het oorlogsmonument aan de Lentfersweg.

Verschrikkingen
Voorzitter Erik Brinks van het Comité Herdenkingen Rijssen kon een groot aantal belangstellenden verwelkomen bij het Oorlogsmonument. Hij stelde met blijdschap vast dat er ook vele jongeren aanwezig waren, omdat zij de herdenkingen zullen moeten voortzetten. Volgens Brinks was de Tweede Wereldoorlog verschrikkelijk. “Een tijd van strijd, bombardementen, razzia’s, represailles, wegvoeringen naar concentratiekampen, gevangenschap, dwangarbeid, moord en onderdrukking. Daarom staan we vandaag stil bij alle gevallenen in de Tweede Wereldoorlog: soldaten, onschuldige burgers die omkwamen, verzetsstrijders en zij die werden vermoord omdat zij Joods waren. Ook denken we aan de jonge mannen die zijn omgekomen in Nederlands-Indië. Tot op de dag van vandaag zijn er op vele plaatsen in de wereld gewapende conflicten, waarbij nog altijd militairen en onschuldige burgers het leven verliezen. Laten we hen vanavond in eerbied gedenken. Zij hebben hun leven gegeven, opdat wij in vrijheid kunnen leven.”

Johan Kalter
Na het blazen van de The Last Post door trompettist Johan Kalter, die dat voor de laatste keer deed, werd om 8 uur twee minuten stilte in acht genomen, waarin de doden werden herdacht. Hierna werden de bekende twee coupletten gezongen van het Wilhelmus. Kransen en bloemstukken werden gelegd namens het gemeentebestuur van Rijssen-Holten, de Oud-Indiëgangers, het Contactorgaan Oud-Mariniers, het Rode Kruis, de scholengemeenschappen Jacobus Fruytier Rijssen en Reggesteyn Rijssen, Scouting Niej Begin Oosterhof, het Comité Herdenkingen Rijssen en enkele nabestaanden van de oorlogsslachtoffers. Gedichten werden voorgelezen door Sari Dannenberg van de Haarschool, Lize van den Noort van de Constantijnschool en Lieke van Heek van de Banisschool. Het slotgedicht met de titel “Det kö’j wal begriepn” was in het Rijssens dialect gemaakt door Jan Poortman. Hij zette zijn gehoor aan het denken over de waarde van vrijheid én deed een oproep er zuinig op te zijn: He-w, ne’s in ’n Oorlog, nog oge vuur mekoar? / Kö’j miej begriepn, ook al veen iej miej roar? / Roem tachtig joar vriej, al nen bessen zet. / Wa’k oe zegn wol: doot d’r wat bezeunders met!

Plechtig
De vlaggenwacht en assistentie bij de kransleggingen werd verleend door de scouts. Muziekvereniging Wilhelmina zorgde voor de muzikale ondersteuning en het Noordermannenkoor zong enkele liederen. De erewacht werd betrokken door leden van de Vrijwillige Brandweer Rijssen en de Koninklijke Luchtmacht. Na de plechtigheden gingen de deelnemers in Stille Tocht terug naar het gemeentehuis, waar de stoet werd ontbonden. Voorzitter-organisator Erik Brinks liet na afloop weten dat alles gelukkig goed verlopen is. “Je bent daarbij afhankelijk van de medewerking van vele mensen en die hebben zich allemaal uitstekend ingezet om de Dodenherdenking ook dit jaar weer plechtig en stijlvol te laten verlopen.”