Een overzichtelijke wereld

Archiefbeheerder Gerrit ten Wolthuis van het Rijssens Museum heeft een enorme verzameling voorwerpen die allemaal met Rijssen te maken hebben. Je kunt het zo gek niet bedenken, maar Gerrit heeft alles bewaard en netjes opgeslagen. Zijn papieren archief is al geruime tijd geleden in de archiefkelder van het Rijssens Museum ondergebracht. Onlangs is zijn Rijssense glasverzameling ook naar het museum gebracht. Allemaal glazen en glaasjes, asbakken en noem maar op, allemaal van Rijssen. Als je voor die vitrines staat: een feest van herkenning, vooral als je de dingen al lang vergeten was.

Vorige week kwam Gerrit met een zeer oud telefoonboek binnen. Van Nederland! Het zag eruit als nieuw en was van het jaar 1915. Het heette toen Naamlijst. Als je het wilde hebben, dan moest je hem zelf ophalen van het postkantoor en het kostte 60 cent.

12 nummers
Ik heb de bladzijde van Rijssen op de foto gezet. In 1915 waren er 12 mensen met telefoon: nummer 1 menear Jan (ter Horst); nummer 2 Slager W. Tusveld; nummer 3 hotel Koenderink; nummer 4 hoteleigenaar Koenderink; nummer 5 kantoor “Beek” van Ter Horst; nummer 6 menear Auke (ter Horst); nummer 7 Eerdmans (melkfabriek); nummer 8 huisarts Baron van Utenhove; nummer 9 menear Jan (ter Horst); nummer 10 jonkheer Coenen van de Oosterhof; nummer 11 menear Van Heel en nummer 12 was het gemeentehuis.

Kappert
Van een oude linnenkast bewaarde ik het naamplaatje aan de binnenkant. De kast is ooit gekocht bij Meubelhuis Kappert, Enterstraat 1. Nu een zonnestudio en sportschool. Kappert had als telefoonnummer 33. Kun je ongeveer nagaan uit welk jaar die kast stamt. Transportbedrijf Harbers aan de Haarstraat begon ooit met paard en wagen, maar had in 1931 al wel telefoonnummer 201.

Kengetal
Oudere mensen hoorde ik wel eens een telefoonnummer zeggen dat begon met K. Die K stond voor Kengetal en was het nummer van een andere plaats of regio waar je naartoe wilde bellen. Dus K020 was Amsterdam en daarachter kwam dan het nummer van abonnee.

1915 was de wereld van de communicatie was zeer overzichtelijk. Daar is wel het nodige in veranderd. Iedereen heeft nu de telefoon in de zak. Je mist niets meer. Je hoeft nergens meer op te wachten. En toch lopen soms de meest logische zaken nog vertraging op. Hoe is het mogelijk.

oneens of onjuist: dannenberg@twenthetekst.nl