Als schrijver moet je het iedere keer weer waarmaken

Als schrijver moet je het iedere keer weer waarmaken

RIJSSEN – Een schrijver moet het bij ieder nieuw boek opnieuw waarmaken. Successen uit het verleden zijn geen garantie voor toekomstige boeken. Dat was de voor de hand liggende conclusie van de beide auteurs Gerwin van der Werf en Jan Vantoortelboom woensdagavond in het Koetshuis. De schrijvers waren naar Rijssen gekomen op uitnodiging van de Readshop Rijssen, de bibliotheek Rijssen-Holten en het Rijssens Museum.

Ze kozen voor een originele presentatievorm. Ze namen voorin de zaal plaats op twee stoelen en vertelden beurtelings over zichzelf en hun werk. Ook bevroegen ze elkaar over hun schrijverschap en diepste drijfveren. Beide auteurs kregen bekendheid door een bijzondere samenloop van omstandigheden. Gerwin van der Werf (1969) had al meerdere boeken op zijn naam staan en had een verhaal geschreven van ongeveer 90 pagina’s. Hij stuurde dat naar de jury die beslist over het Boekenweekgeschenk.

De krater
“ ‘De krater’ telde rond de 29.000 woorden en toen ik hoorde dat dit ook de omvang van het Boekenweekgeschenk moest zijn, dacht ik: ik kan het wel insturen. Dat heb ik gedaan en ik heb er verder niet meer aan gedacht,” zo vertelde Van der Werf. Bij de nadering van de Boekenweek van vorig jaar, schreef hij in dagblad Trouw een badinerende column over de jury onder leiding van Rik van de Westelaken. “Op een voor mij onverwacht moment belde hij op en ik dacht: die gaat klagen over die kritische column. Zo speelde hij het aanvankelijk ook, maar toen bleek dat ze mij hadden uitgekozen voor het Boekenweekgeschenk van 2025. Dat is wel een geweldige gewaarwording, want er waren 149 inzendingen en van dat boekje worden dan een half miljoen exemplaren gedrukt. En dat is natuurlijk heel mooi, maar voor je volgende boek heb je daar niet zo veel aan, want dan moet je als het ware weer van vooraf aan beginnen.”

Meester Mitraillette
Vantoortelboom (1975) had een bijna soortgelijke ervaring. “In 2014 werd mijn boek ‘Meester Mitraillette’ in het televisieprogramma De Wereld Draait Door gekozen tot boek van de maand. Dat was de oorzaak dat het een groot succes werd.” Het verhaal speelt zich af in West-Vlaanderen, de geboortestreek van de schrijver. “Bij het dagelijks naar school fietsen, passeerde ik verschillende ereveldjes waar gesneuvelde soldaten uit de Eerste Wereldoorlog begraven zijn. De aanblik van al die witte grafmonumentjes zit als het ware in je denkwereld. Toen besloot ik om een verhaal te schrijven over een jonge onderwijzer in de Eerste Wereldoorlog die aan het werk was gegaan op een jongensschool.”

Historisch
Vantoortelboom had aanvankelijk niet de uitgesproken bedoeling om een historische roman te schrijven. “Maar toen ik bezig was met dat boek en dat aan iemand vertelde, kreeg ik een uitgebreid standaardwerk over de Eerste Wereldoorlog en heb ik naderhand nog verschillende historische zaken toegevoegd. Overigens werd me dat in de kritieken juist verweten, want dat was volgens de recensenten niet nodig geweest, maar daar is het boek wel een groot succes om geworden.”

Waarheid
Beide schrijvers zeiden dat het schrijven van fictie niet per se betekent dat alles wat in fictieve boeken komt onzin is. “Je maakt gebruik van zaken uit de werkelijkheid en nog meer uit je eigen ervaringen en belevingen. Fictie is soms de beste plek voor de waarheid,” zo stelde Vantoortelboom.

Onderwijs
Beide auteurs hebben een onderwijsachtergrond. Van der Werf is nog steeds twee dagen per week werkzaam als muziekdocent aan een internationale school. Vantoortelboom gaf Engels aan een hogeschool in Zeeland, maar hield het na 15 jaar voor gezien. “Ik moest een test doen om een certificaat te halen voor iets wat ik al 15 jaar met veel plezier deed. Daar ben ik niet in meegegaan en dat was voor mij de aanleiding om er een punt achter te zetten.” Hierna richtte hij zich op het schrijverschap. Naast het schrijven van boeken, helpt hij andere schrijvers bij het maken van verhalen.

Na afloop van de literaire conversatie, werden boeken gekocht en konden de schrijvers signeren.